تعريف طرح تسما و اهداف آن
جهاني شدن بهعنوان يك فرايند گريزناپذير در قرن بيست و يكم در ابعاد فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي جوامع را دستخوش تغيير و تحول مينمايد. از اين رو شناسايي ويژگيها و آثار اين فرايند يكي از وظايف اصلي هر جامعهاي است. در اين ميان ميتوان به كمرنگ شدن ويژگيهاي بومي و به مخاطره افتادن هويت ملي و ارزشهاي خاص هر فرهنگ در سطوح مختلف اشاره كرد. از طرفي برقراري ارتباطات فرهنگي بيشتر براي شناخت ساير فرهنگها فرصتي پيش روي ما مينهد تا با شناختي عميقتر به نقد وضع رايج خويش بپردازيم، دستاوردهاي برجستة گذشتگان را سرماية خويش قرار دهيم و با آميزش آن با فناوريهاي نوين، طرحي نو دراندازيم. بنابراين جهاني شدن فرصتها و چالشهايي را در راستاي نظام اطلاعرساني و توليد محتوا بهطور عام و براي ايران به طور خاص پديد ميآورد كه با بهرهگيري از اين فرصتها و با شناخت بهتر چالشها، ميتوانيم به حفظ و ارتقاي هويت فرهنگي و ديني بپردازيم.
هماكنون با تبديل دادهها به اطلاعات، جامعة اطلاعاتي شكل ميگيرد و از پس اطلاعات، دانش و جامعة معرفتي و دانايي محور پديد ميآيد كه ميوة آن همانا جامعة مقتدر است. اين ابزار اينك عمدتاً در دست كشورهاي ثروتمند است كه بزرگترين توليدكنندگان و بهرهبرداران اطلاعات محسوب ميشوند. قدرت اين كشورها كه زماني بر پاية صنعت پيشرفته استوار بود، اينك بر اساس اطلاعات و فناوريهاي مربوط به آن شكل گرفته است و اين امر موجب ايجاد فاصلهاي عميق بين اين كشورها و كشورهاي جهان سوم به نام "شكاف ديجيتالي" شده است.
براياينكه اين فاصله را طيكنيم و برروي اين شكاف وسيع پل بزنيم، نيازمنددوحركت جدي هستيم:
اول، با ايجاد زيرساختها و سطح دسترسي مناسب به اطلاعات انبوه در كشورهاي پيشتاز امكان دسترسي مردم را به اين اطلاعات افزايش دهيم.
دوم، با توليد و ساماندهي محتوا و اطلاعات الكترونيكي داخل كشور، حضور خويش را در جامعة جهاني پر رنگ و روزآمد سازيم.
شكوفايي برنامههاي اطلاع رساني و توجه مناسب به حوزة مزبور توسط دولت جمهوري اسلامي ايران دگرگونيهاي فزايندهاي را در سطح تصميمگيريهاي اجرايي و برنامههاي ميانمدت و بلندمدت پديد آورده است. اين تغييرات در برنامههاي سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي با راهبرد ايران مقتدر در قرن بيست و يكم، اقتصادِ دانايي محور با فناوري ارتباطات و اطلاعات بهصورت دستور عمل تحليلي و اجرايي بيان شده است.
توليد محتوا دركشور ما نيازمند هزينه، زمان و تخصص است كه در حال حاضر در اين حوزه نيازمند فعاليت و سرمايه گذاري مضاعف هستيم. شوراي عالي اطلاعرساني با توجه ويژه به توليد محتوا ميتواند تحولي در حوزة تعريف استانداردها و ساماندهي توليد اطلاعات پديد آورد و با ايجاد هماهنگي بين دستگاههاي اجرايي، زمينة بسط و توسعة بيشتر اطلاع¬رساني در حوزة وظائف دستگاههاي اجرايي را فراهم آورد و با فعال سازي توانمندي هاي آنها از هزينههاي مكرر پيشگيري نمايد.
در حال حاضر مؤسسات مطبوعاتي، انتشاراتي، خبرگزاريها، راديو و تلويزيون و بهطور كلي رسانهها در ايران اسلامي از توليدكنندگان عمدة محتواي ديجيتالي ايران هستند. بسياري از آنها حتي روزانه، مطالب را توليد و در فضاي سايبر منتشر ميكنند. مراكز علمي دانشگاهي و حوزوي و مؤسسات فرهنگي و هنري از ديگر توليدكنندگان محتوا هستند. اين مراكز و مؤسسات نتيجه فعاليت خود را از طريق پايگاههاي اينترنتي در اختيار عموم مردم قرار ميدهند. پارهاي از بنگاههاي اقتصادي و خدماتي سازمانها و شركتهاي دولتي و خصوصي از ديگر توليدكنندگان محتوا هستند كه عمدتاً به دلايل تبليغاتي و يا عرضه و فروش محصولات و خدمات خود به اينترنت روي آوردهاند. گروه مهم ديگري كه بهويژه در چند سال اخير به جمع توليدكنندگان محتوا پيوستهاند، صاحبان پايگاههاي شخصي و يا وبلاگها هستند كه حجم عظيمي از محتواي فارسي فضاي سايبر را به خود اختصاص دادهاند.
در حال حاضر در كشور ما تقريباً زيرساختها به حدي از بلوغ رسيده است كه ميتوان به توليد محتواي الكترونيكي پرداخت. محتوايي كه تمركز بر فرهنگ اسلامي و ايراني دارد. ايران به دليل پيشينة تاريخي و اسلامي خود قابليتهاي برجستهاي براي دنيا دارد و در اين راستا يكي از وظايفي كه جامعة ايراني و بهخصوص نهادهاي دولتي و خصوصي بر عهده دارند توليد محتواست. اطلاعات توليد شده در درجة اول مورد نياز جامعة ايراني است. مردم بايد مطلع شوند كه سازمانهاي مدني و يا شركتهاي خصوصي در ايران چه فعاليتهايي دارند و در اين صورت است كه بهرهمندي اقشار مختلف جامعه از امكانات موجود بيشتر ميسر ميگردد و سطح كمّي و كيفي خدمترساني آنها افزايش خواهد يافت. ايران اسلامي با پيشينة فرهنگي و اسلامي با حضور خود در اينترنت ميتواند سكوت مطلقي را كه در دنيا نسبت به عدالت و اخلاق بوده بشكند و حيات جديدي از نورانيت و معنويت را در دنيا عرضه كند.
با توجه به اينكه در حوزههاي فوق محتواي بسياري در كشور توليد شده است، با استفاده از اين اطلاعات ميتوانيم سابقة درخشان تاريخي ايرانيان را به جهان خارج نيز معرفي كنيم و هويت ملي ـ ديني خويش را ظهور و جلوهاي دوباره ببخشيم.
از آنجا كه اصليترين وظيفة اين دبيرخانه بر فعاليتهاي فرهنگي، اجتماعي، ديني و اخلاقي متمركز است و در اين راستا و با هدف تحت پوشش قرار دادن اين چهار محور، طرحي با عنوان
طرح تسما "توليد و ساماندهي محتواي الكترونيكي ايران" ارائه ميشود.
در طرح تسما نقشة راه در زمينة توليد و ساماندهي محتوا شناسايي و مسئوليت نهادهاي اجرايي در اين راستا تعيين ميشود. در تقريري نوپا از طرح تسما حوزههايي را كه اين طرح ميتواند تحت پوشش قرار دهد به قرار ذيل است:
1- دين و معنويت
2- علمي و پژوهشي
3- خط و زبان فارسي
4- آموزشي
5- اخلاق و تربيت
6- نظام حقوقي
7- ميراث فرهنگي و گردشگري
8- هنر(ايراني، اسلامي)
9- نظام اطلاعات مكان محور(فرهنگي، اجتماعي)
10- خدمات عمومي و فرهنگي(بخش دولتي و خصوصي)
11-امنيت فرهنگي و محيط رايانهاي پاك
12- بهداشت و سلامت
13- بازي و سرگرمي
14-رسانه و خبر رساني
شوراي عالي اطلاعرساني بنا دارد با ارائة طرح تسما قسمتي از كار فرهنگسازي در اين حوزهها را بر عهده گيرد و با نگارش طرحي جامع و فراگير كه در آن با تعيين و معرفي نهادهاي فعال در هر حوزه، برنامههاي اقدام را نيز تعريف كند و از طريق نهادهاي اجرايي مسئول در هر زمينه و با مشاركت بخش خصوصي در آن نهاد، به موقع اجرا گذارد.
تعيين معيارها و استانداردها و تعريف پروژهها و حمايت از فعاليت نهادهاي مسئول و نظارت بر آنها از جمله وظائف اصلي شوراي عالي اطلاعرساني در طرح تسما ميباشد. ضمن آن كه پس از تدوين طرح، بخشهايي از طرحهاي برجاي مانده يا واگذار شده از سوي نهادهاي اجرايي را نيز مديريت خواهد كرد. ان شاء الله . در ادامه عناوين برخي از مثالهايي كه در هر يك از حوزههاي فوق مندرج ميباشد جهت معرفي اجمالي هر حوزه عرضه ميشود. بديهي است تعريف جامع هر يك از حوزههاي فوق به تدوين نهايي طرح تسما منوط ميباشد و عناوين فرعي مجموعهاي كه در پي ميآيد تنها از باب نمونه و مثال است.
|